Angelina Jolie należy do aktorek, które z równą swobodą przechodzą od intensywnego dramatu do widowiskowego kina akcji. Jej karierę wyznaczają role w „Przerwanej lekcji muzyki”, „Oszukanej”, serii „Tomb Raider” oraz „Czarownicy”, a także późniejsza praca reżyserska.
Od „Hakerów” do Oscara
Angelina Jolie zadebiutowała na ekranie jako dziecko w filmie „Szukając wyjścia” z 1982 roku, u boku ojca, Jona Voighta. Jej właściwa droga zawodowa zaczęła się jednak w latach 90. Po epizodycznych i niskobudżetowych produkcjach zwróciła na siebie uwagę rolą Kate Libby w „Hakerach” z 1995 roku. Film nie odniósł dużego sukcesu komercyjnego, ale pokazał ekranową energię młodej aktorki.
Przełom przyniosły role w produkcjach telewizyjnych „George Wallace” i „Gia”. W drugim z tych tytułów Jolie zagrała modelkę Gię Carangi, przedstawiając jej karierę, uzależnienie i stopniowy upadek. Kreacja przyniosła jej Złoty Glob oraz nagrodę Gildii Aktorów Ekranowych.
Najważniejszym punktem tego etapu była „Przerwana lekcja muzyki” z 1999 roku. Jolie wcieliła się w Lisę Rowe, charyzmatyczną i nieprzewidywalną pacjentkę szpitala psychiatrycznego. Choć nie była to główna rola, aktorka zdominowała film ekranową obecnością. Otrzymała za nią Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej, a także Złoty Glob i nagrodę SAG.
Gwiazda kina akcji i ról dramatycznych
Po oscarowym sukcesie Jolie zaczęła łączyć ambitne projekty z wysokobudżetowymi widowiskami. Rola Lary Croft w „Lara Croft: Tomb Raider” uczyniła z niej międzynarodową gwiazdę. Aktorka przygotowywała się do filmu fizycznie, ucząc się między innymi sztuk walki i pracy z bronią. Sama produkcja spotkała się z chłodnym przyjęciem krytyków, lecz przyniosła Jolie rozpoznawalność wykraczającą poza środowisko filmowe.
W kolejnych latach pojawiły się następne role sensacyjne. W „Panu i pani Smith” zagrała Jane Smith, płatną zabójczynię prowadzącą podwójne życie. „Wanted – Ścigani” pozwolił jej wykorzystać wizerunek bezkompromisowej wojowniczki, a „Salt” obsadził ją w centrum szpiegowskiej intrygi. „Ci, którzy życzą mi śmierci” z 2021 roku pokazał z kolei bardziej zmęczoną i podatną na błędy bohaterkę. Jolie zagrała strażaczkę Hannah Faber, która próbuje ochronić chłopca ściganego przez zabójców i jednocześnie mierzy się z traumą.
Jej dorobek dramatyczny rozwijał się równolegle. W „Cenie odwagi” wcieliła się w Mariane Pearl, a w „Oszukanej” zagrała Christine Collins, matkę poszukującą zaginionego syna. Drugi z tych filmów przyniósł jej nominacje do Oscara, Złotego Globu i BAFT-y. W „Marii” z 2024 roku Jolie podjęła się roli Marii Callas, przechodząc od fizycznej ekspresji kina akcji do portretu artystki naznaczonej pamięcią, samotnością i utratą kontroli nad własnym życiem.
Najważniejsze role Angeliny Jolie
Filmografia Jolie jest szeroka, ale kilka grup ról najlepiej pokazuje zakres jej aktorskich możliwości:
Dramat i nagrody
- „Przerwana lekcja muzyki” – Lisa Rowe, rola przełomowa i nagrodzona Oscarem.
- „Gia” – Gia Carangi, intensywny portret modelki uwikłanej w uzależnienie.
- „Oszukana” – Christine Collins, matka walcząca z obojętnością instytucji.
- „Cena odwagi” – Mariane Pearl, postać oparta na prawdziwej historii.
Kino akcji i blockbustery
- „Lara Croft: Tomb Raider” oraz „Kolebka życia” – role, które ugruntowały jej status gwiazdy kina przygodowego.
- „Pan i pani Smith” – Jane Smith, połączenie komediowego dystansu, romansu i widowiskowej sensacji.
- „Wanted – Ścigani” – Fox, jedna z najbardziej charakterystycznych bohaterek akcji w jej karierze.
- „Salt” – Evelyn Salt, agentka oskarżona o szpiegostwo na rzecz wroga.
Role charakterystyczne
- „Czarownica” – Diabolina, antagonistka znana wcześniej z animowanej „Śpiącej królewny”.
- „Aleksander” – Olimpias, matka Aleksandra Wielkiego.
- „Nad morzem” – Vanessa, bohaterka dramatu wyreżyserowanego przez samą Jolie.
- „Maria” – Maria Callas, późna, wymagająca rola biograficzna.
Najważniejsze nagrody
Największe wyróżnienia Jolie pokazują, że jej kariera nie opiera się wyłącznie na popularności widowiskowych filmów:
| Nagroda | Film | Kategoria |
|---|---|---|
| Oscar | „Przerwana lekcja muzyki” | Najlepsza aktorka drugoplanowa |
| Złoty Glob | „Gia” | Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie telewizyjnym |
| Nagroda Gildii Aktorów Filmowych | „Przerwana lekcja muzyki” | Najlepsza aktorka w roli drugoplanowej |
| Nominacja do Oscara | „Oszukana” | Najlepsza aktorka pierwszoplanowa |
| Nominacja do Złotego Globu | „Cena odwagi” | Najlepsza aktorka w dramacie |
Angelina Jolie jako reżyserka
Praca za kamerą stała się naturalnym rozszerzeniem jej zainteresowań filmowych. Jolie wyreżyserowała między innymi „Krainę miodu i krwi”, „Niezłomnego”, „Nad morzem” oraz „Najpierw zabili mojego ojca”. Jej filmy często koncentrują się na wojnie, przemocy, pamięci i przetrwaniu. „Niezłomny” opowiada o doświadczeniach olimpijczyka Louisa Zamperiniego podczas II wojny światowej, a „Najpierw zabili mojego ojca” przedstawia historię Kambodży z perspektywy dziecka.
Najciekawszy obraz jej kariery powstaje z połączenia dwóch wizerunków. Jolie pozostaje rozpoznawalną gwiazdą kina akcji, ale jej pozycję artystyczną zbudowały przede wszystkim role wymagające emocjonalnej intensywności, od Gii po Christine Collins i Marię Callas. Jej dorobek obejmuje więc zarówno popularne widowiska, jak i kino, w którym aktorka podporządkowuje własną rozpoznawalność historii bohaterki.
