Tom Hanks potrafi być jednocześnie zabawny, wzruszający i całkowicie wiarygodny jako człowiek postawiony w sytuacji granicznej. Poniższy wybór nie jest pełną filmografią, lecz przewodnikiem po rolach, które najlepiej pokazują jego wszechstronność – od komedii i romansów po kino wojenne, biografie oraz dramaty psychologiczne.
Trudno stworzyć zamkniętą listę najlepszych filmów aktora, który wystąpił w ponad 60 produkcjach i zdobył dwie statuetki Oscara. Sam Hanks żartował kiedyś, że w całym dorobku ma tylko cztery „całkiem dobre” filmy, ale nie zdradził, które tytuły miał na myśli. To dobry punkt wyjścia: jego filmografia zawiera zarówno klasyki, jak i obrazy bardziej nierówne, jednak nawet w słabszych projektach często przyciąga uwagę ekranową naturalnością.
Najważniejsze dramaty Toma Hanksa
Filadelfia
Filadelfia z 1993 roku była rolą przełomową. Hanks zagrał Andrew Becketta, prawnika zwolnionego z kancelarii po ujawnieniu, że choruje na AIDS. Film Jonathana Demmego opowiada o dyskryminacji, godności i walce o sprawiedliwość, ale nie sprowadza bohatera do samej choroby. Aktor buduje postać inteligentną, dumną i coraz bardziej bezbronną. Za tę kreację otrzymał pierwszego Oscara.
Forrest Gump
Rok później Hanks wystąpił w tytułowej roli w filmie Roberta Zemeckisa. Forrest przemierza amerykańską historię, pozostając człowiekiem prostolinijnym, lojalnym i odpornym na cynizm. Kreacja łatwo mogła stać się przesadnie sentymentalna, lecz aktor utrzymał ją dzięki precyzyjnej pracy z głosem, gestem i rytmem wypowiedzi. Forrest Gump przyniósł mu drugiego Oscara z rzędu.
Szeregowiec Ryan
Steven Spielberg obsadził Hanksa jako kapitana Johna Millera, dowódcę oddziału wysłanego za linię wroga, by odnaleźć szeregowca Jamesa Ryana. Film nie przedstawia wojny jako efektownej przygody. Pokazuje zmęczenie, strach i moralne koszty rozkazów. Hanks gra oszczędnie, dzięki czemu jego bohater staje się stabilnym punktem w świecie rozpadającym się pod wpływem przemocy.
Cast Away – poza światem
To niemal aktorski monodram. Chuck Noland po katastrofie lotniczej trafia na bezludną wyspę i musi nauczyć się funkcjonować bez ludzi, technologii oraz dotychczasowego porządku. Hanks prowadzi tę historię przez fizyczną zmianę, samotność i drobne reakcje, które zastępują długie dialogi. Film najlepiej pokazuje, jak wiele potrafi przekazać bez rozbudowanej obsady.
Jeżeli chcesz zacząć od tytułów, które najmocniej ugruntowały pozycję aktora, wybierz te filmy:
- Filadelfia – przejmujący dramat społeczny i pierwsza nagrodzona Oscarem rola Hanksa.
- Forrest Gump – wielowątkowa opowieść o człowieku patrzącym na świat bez cynizmu.
- Szeregowiec Ryan – intensywne kino wojenne z wyrazistą rolą kapitana Millera.
- Cast Away – poza światem – samotny, wymagający występ oparty na emocjach i fizyczności.
Komedia i kino poprawiające nastrój
Duży
W filmie Penny Marshall Hanks gra Josha Baskina, chłopca, który wskutek magicznego życzenia budzi się w ciele dorosłego mężczyzny. Aktor nie udaje dziecka w karykaturalny sposób. Pokazuje raczej dorosłego, który dopiero uczy się świata, pracy i relacji. Rola przyniosła mu pierwszą nominację do Oscara i dobrze wyjaśnia, dlaczego początkowo kojarzono go przede wszystkim z komedią.
Bezsenność w Seattle
Sam Baldwin, wdowiec samotnie wychowujący syna, opowiada w radiu o tęsknocie za nową miłością. Nora Ephron połączyła prostą historię romantyczną z humorem i melancholią, a Hanks oraz Meg Ryan stworzyli duet, którego siłą jest naturalność. To propozycja na spokojny wieczór, gdy szukasz filmu ciepłego, ale nie całkowicie pozbawionego wzruszeń.
Złap mnie, jeśli potrafisz
Steven Spielberg zestawił Hanksa z Leonardo DiCaprio. Pierwszy gra agenta FBI Carla Hanratty’ego, drugi młodego fałszerza uciekającego przed wymiarem sprawiedliwości. Hanks nie próbuje dominować nad bardziej ekstrawaganckim bohaterem DiCaprio. Jego spokojna, lekko ironiczna obecność tworzy dla tej historii potrzebną przeciwwagę.
Na lżejszy seans dobrze pasują też następujące tytuły:
- Plusk – romantyczna komedia, która przyniosła Hanksowi pierwszy duży sukces kinowy.
- Masz wiadomość – kolejny udany duet Hanksa i Meg Ryan, tym razem osadzony w świecie internetowej korespondencji.
- Terminal – sympatyczna opowieść o człowieku uwięzionym na lotnisku po politycznym przewrocie w jego kraju.
- Larry Crowne – uśmiech losu – spokojny film obyczajowy wyreżyserowany przez Hanksa, z Julią Roberts w jednej z głównych ról.
Biograficzne role i kino oparte na faktach
Hanks często wybiera postacie, które nie są klasycznymi herosami. Ich siła wynika z odpowiedzialności, opanowania albo zdolności do działania pod presją.
Apollo 13
Hanks wciela się w astronautę Jima Lovella, dowódcę misji kosmicznej, która po awarii musi zostać przerwana. Napięcie wynika tu nie z niepewności co do finału, lecz z obserwowania kolejnych prób rozwiązania problemu. Aktor gra człowieka kompetentnego, ale świadomego zagrożenia. Dzięki temu film Rona Howarda pozostaje emocjonujący mimo historycznego punktu wyjścia.
Kapitan Phillips
W dramacie Paula Greengrassa Hanks gra kapitana kontenerowca porwanego przez somalijskich piratów. Początkowo jego bohater działa jak doświadczony dowódca, który próbuje chronić załogę. Później film skupia się na strachu i dezorientacji. Końcowa scena jest jednym z najlepszych przykładów aktorskiej pracy Hanksa opartej na reakcji, a nie na efektownym monologu.
Sully
Chesley Sullenberger awaryjnie ląduje samolotem na rzece Hudson i ratuje pasażerów, ale później musi zmierzyć się ze śledztwem dotyczącym swojej decyzji. Hanks nie gra go jak pomnikowego bohatera. Pokazuje zmęczonego pilota, który wykonuje obowiązek, a potem próbuje zrozumieć konsekwencje wydarzenia.
Most szpiegów
James B. Donovan, prawnik broniący radzieckiego szpiega, zostaje wciągnięty w negocjacje podczas zimnej wojny. Film Spielberga rozwija się powoli, lecz nagradza uwagę dialogami i napięciem budowanym bez typowej sensacji. To dobry wybór dla widzów zainteresowanych historią, polityką i rolą jednostki w konflikcie mocarstw.
Tom Hanks według nastroju
| Tytuł | Gatunek | Rok | Dlaczego warto obejrzeć? |
|---|---|---|---|
| Forrest Gump | Dramat, komediodramat | 1994 | Emocjonalna opowieść i jedna z najbardziej rozpoznawalnych ról aktora. |
| Bezsenność w Seattle | Komedia romantyczna | 1993 | Ciepły romans z naturalnym duetem Hanks–Meg Ryan. |
| Szeregowiec Ryan | Dramat wojenny | 1998 | Surowe kino wojenne i wyrazista kreacja dowódcy. |
| Kapitan Phillips | Thriller, dramat | 2013 | Stopniowo narastające napięcie oraz mocny finał aktorski. |
| Apollo 13 | Dramat historyczny | 1995 | Film o pracy zespołowej, odpowiedzialności i walce o przetrwanie. |
| Droga do zatracenia | Dramat gangsterski | 2002 | Nieoczywista, mroczniejsza rola odchodząca od wizerunku „zwykłego faceta”. |
Od komika do aktora dramatycznego
Kariera Hanksa nie zmieniła się z dnia na dzień, ale początek lat 90. wyraźnie przesunął granicę jego możliwości. Wcześniejsze filmy, takie jak Plusk, Skarbonka czy Duży, opierały się na komediowym wyczuciu i fizycznej ekspresji. Hanks potrafił jednak sprawić, że nawet absurdalna sytuacja pozostawała emocjonalnie wiarygodna.
Ich własna liga i Bezsenność w Seattle pokazały, że komediowy wdzięk może współistnieć z melancholią. Następnie Filadelfia udowodniła, że ten sam aktor potrafi unieść temat społeczny o dużym ciężarze. Forrest Gump połączył oba kierunki: humor, wzruszenie i postać, z którą widz może się utożsamić.
W kolejnych dekadach Hanks chętnie przełamywał wizerunek człowieka z sąsiedztwa. W Drodze do zatracenia zagrał płatnego zabójcę i ojca próbującego ochronić syna. W Atlasie chmur pojawił się w kilku różnych wcieleniach, a w Cóż za piękny dzień sportretował Freda Rogersa z niezwykłą powściągliwością. Nie każda późniejsza produkcja spotkała się z takim samym uznaniem, lecz różnorodność wyborów pokazuje, że aktor nie ograniczył się do powtarzania dawnych sukcesów.
Najlepsze filmy Toma Hanksa zależą więc od nastroju. Na wielki dramat wybierz Filadelfię lub Forresta Gumpa, na napięcie – Kapitana Phillipsa albo Apollo 13, a na lżejszy wieczór – Bezsenność w Seattle lub Dużego. Niezależnie od wyboru jego największą siłą pozostaje wiarygodność człowieka, który próbuje zachować przyzwoitość w niezwykłych okolicznościach.
