Gdzie kręcono Mamma Mia? Poznaj filmowe lokalizacje

Pierwszą część hitu „Mamma Mia!” z 2008 roku kręcono przede wszystkim na greckiej wyspie Skopelos, a w drugiej części z 2018 roku fikcyjną wyspę Kalokairi odwzorowano głównie na chorwackiej wyspie Vis. Ta zmiana lokacji podyktowana była względami budżetowymi i logistycznymi. Odkryj z nami wszystkie, czasem zaskakujące, zakątki, które stały się tłem dla tej muzycznej opowieści.

Gdzie tak naprawdę leży filmowa wyspa Kalokairi?

Choć w obu częściach musicalu akcja rozgrywa się na tej samej, fikcyjnej greckiej wyspie, w rzeczywistości za każdym razem ekipa filmowa pracowała w zupełnie innym zakątku Europy. Poszukiwanie idealnej scenerii było procesem długotrwałym – twórcy pierwszego filmu przemierzyli dziesiątki greckich wysp, aż natknęli się na archipelag Sporad Północnych. Zwyciężyło połączenie bujnej zieleni, lasów piniowych i krystalicznej wody, które idealnie oddało wakacyjny, beztroski nastrój historii. Co ciekawe, sam kultowy hotel „Villa Donna” nigdy nie istniał – jego wnętrza i otoczenie zbudowano od podstaw na gigantycznym planie zdjęciowym 007 Stage w londyńskim studiu Pinewood.

Greckie lokalizacje z pierwszej części filmu

Serce pierwszej „Mamma Mii” bije na wyspie Skopelos, należącej do archipelagu Sporadów Północnych. Ta niewielka, bo licząca zaledwie 96,3 km² powierzchni wyspa, nazywana jest najbardziej zieloną w Grecji. Zamieszkuje ją na stałe około pięciu tysięcy osób, a jej spokojny, nieskomercjalizowany charakter okazał się kluczowy dla oddania intymnej atmosfery opowieści. Ekipa wykorzystała też sąsiednie lokalizacje, by zbudować spójny obraz filmowego świata.

Kaplica świętego Jana na Skopelos

Bez wątpienia to najbardziej rozpoznawalny punkt na mapie filmowych podróży. Niewielka, biała kapliczka Agios Ioannis Kastri, wznosząca się na samotnej, 100-metrowej skale, posłużyła jako miejsce ślubu Sophie i Sky’a. Aby dostać się na szczyt i podziwiać panoramę, która zapiera dech w piersiach, trzeba pokonać około 200 wykutych w kamieniu stopni. Wysiłek jest jednak tego wart, szczególnie że przed premierą filmu śluby odbywały się tu średnio raz na 11 lat. Co istotne, magiczna scena z wnętrza kaplicy, mieszcząca całą rodzinę i przyjaciół, to dzieło magii kina – w rzeczywistości do środka zmieści się najwyżej kilka osób, a ujęcia te kręcono w studiu.

Plaże i punkty widokowe

Wybrzeże Skopelos obfituje w miejsca, które fani filmu rozpoznają w jednej chwili. Plaża Kastani to tło dla energetycznego wykonania utworu „Does Your Mother Know” przez Tanyę. Drewniany bar, który pojawia się w tym fragmencie, został zbudowany wyłącznie na potrzeby filmu. Z kolei plaża Glysteri, położona 5 km od miasta Skopelos, to nie tylko scena, w której bohaterka czyta fragment pamiętnika matki, ale też miejsce odjazdu na ślub. To właśnie tam znajdowało się charakterystyczne, kamienne wejście w formie łuku, prowadzące do fikcyjnego hotelu.

Nie można pominąć także przylądka Amarantos z dwoma charakterystycznymi sosnami na wapiennej skale. Tam kręcono nostalgiczną scenę do piosenki „Our Last Summer”, a także ujęcia do przebojów „Dancing Queen” i „Honey, honey”. Przylądek ten, oferujący spektakularny widok na archipelag, stał się jednym z symboli wyspy.

Skiathos i inne greckie akcenty

Niewielka część zdjęć powstała na sąsiedniej, bardziej rozwiniętej turystycznie wyspie Skiathos. To w jej starym porcie nakręcono scenę pierwszego spotkania Sama, Billa i Harry’ego. Widać tam także wieżę zegarową kościoła św. Nikolaosa, która pojawia się w tle, gdy Sophie śpiewa „I have a dream”. Ekipa filmowa zawitała również na malowniczy półwysep Pelion, do wioski rybackiej Damouchari, gdzie zaangażowano wszystkich mieszkańców jako statystów w kulminacyjnej scenie do utworu „Dancing Queen”. Pojedyncze ujęcia zrealizowano też na wyspie Thassos, nazywanej szmaragdowym klejnotem Morza Egejskiego.

Chorwacka sceneria w sequelu „Here We Go Again”

Kontynuacja z 2018 roku zaskoczyła wielu fanów zmianą planu zdjęciowego. Choć akcja nadal toczy się na greckiej wyspie, greckie plenery zastąpiono w przeważającej mierze chorwacką wyspą Vis. Powodem była prozaiczna kalkulacja finansowa – Chorwacja przyciąga duże produkcje filmowe znacznie niższymi podatkami. Ta zmiana nadała sequelowi nieco inny charakter wizualny, nie tracąc przy tym śródziemnomorskiego ducha. Okres zdjęciowy na Vis trwał od sierpnia do grudnia 2017 roku, a na wyspie przebywało wówczas około 500 osób z ekipy filmowej.

Zatoka Barjaška jako główny plan filmowy

To właśnie tam powstało ponad 70% ujęć do drugiej części musicalu. W urokliwej Zatoce Barjaška, na potrzeby produkcji wybudowano zupełnie nową drogę dojazdową oraz główny element scenerii – okazałe, drewniane molo. Zaraz po zakończeniu zdjęć pomost został zdemontowany, ale efekt pracy filmowców można podziwiać w wielu kluczowych scenach, w tym w tej, w której filmowa babcia Sophie, grana przez Cher, ląduje na płaskim, betonowym fragmencie wybrzeża nieopodal.

Miasto Vis i Komiža

Wyspa Vis przez dekady była zamkniętą bazą wojskową, co uchroniło ją przed komercjalizacją i pozwoliło zachować autentyczny charakter. Stara część miasta Vis zagrała w filmie rolę tętniącego życiem miejskiego targu. Z kolei w miasteczku Komiža, gdzie ulokowano bazę ekipy w dawnej przetwórni rybnej Neptun, znajduje się założona w 1883 roku Konoba Jastožera. To właśnie ten obiekt został przekształcony na planie w klimatyczną, grecką tawernę. W Komižy nakręcono też scenę, w której uciekająca ze ślubu Apollonia skacze do wody z cypla na półwyspie Prirovo.

W realizacji pomogła też sama natura i położenie geograficzne. Niewielka wyspa Sveti Andrija (Svetac), leżąca nieopodal Visu, w niektórych ujęciach „zagrała” samą wyspę Vis, czyli filmowe Kalokairi.

Do nakręcenia jednej sceny deszczowej z młodym Samem i Donną przetransportowano na wyspę Vis ponad 80 cystern, by za pomocą rozpylanej wody stworzyć iluzję ulewy.

Niespodziewane plany zdjęciowe „Mamma Mia”

Oprócz dominującej scenerii śródziemnomorskiej, twórcy obu części sięgnęli po lokacje, które z grecką wyspą mają niewiele wspólnego, a dodają opowieści głębi i rozmachu. W drugiej części, scena ukończenia studiów przez młodą Donnę do piosenki „When I Kissed the Teacher” powstawała na uniwersytecie Oxford, a konkretnie w murach New College. Stylizowano ją jednak na amerykańską ceremonię. Romantyczne kadry z młodym Harrym nakręcono z kolei w formalnych ogrodach Hampton Court Palace pod Londynem. Co więcej, osiemnastowieczna architektura francuskiego Bordeaux z powodzeniem udawała Paryż lat 70., tworząc tło do pokazania wielkomiejskiego epizodu w życiu Donny.

Jak filmy wpłynęły na odwiedzane lokacje?

Obraz „Mamma Mia!” na zawsze odmienił oblicze spokojnych dotąd destynacji. Skopelos zyskała przydomek „Wyspy Mamma Mia”, a szacunki lokalnych przewodników wskazują na nawet 300-procentowy wzrost ruchu turystycznego po premierze pierwszej części. Popularność kaplicy Agios Ioannis wzrosła do tego stopnia, że trzeba było wprowadzić ograniczenia liczby osób mogących jednocześnie ją odwiedzać. Sama wyspa, choć stała się celebrytą, oparła się zalewowi masowej komercji – wciąż nie ma tam wielkich deptaków czy klubów nocnych, a życie płynie swoim niespiesznym rytmem, w rytm uprawy oliwek i produkcji koziego sera.

Premiera sequela wywołała podobny efekt na chorwackim Vis. Turyści z całego świata ruszyli śladami planu filmowego, jednak i tutaj społeczność stara się rozwijać turystykę w sposób zrównoważony. Mimo filmowej sławy, wyspa pozostaje oazą spokoju z dala od zgiełku, gdzie największą atrakcją wciąż są lokalne wina, świeże owoce morza i dziewicze zatoczki dostępne tylko od strony wody.

Najważniejsze filmowe punkty na mapie

Aby łatwiej zaplanować podróż śladami Sophie i Donny, warto spojrzeć na zestawienie kluczowych miejsc z obu produkcji i ich rzeczywistych odpowiedników:

Pamiętaj: na Skopelos nie ma lotniska, dlatego podróż trzeba zaplanować z przesiadką na prom w porcie Volos, Salonikach lub na sąsiedniej wyspie Skiathos.