Bobry budują tamy w rzekach i strumieniach, żeby podnieść poziom wody w okolicy swoich siedzib. Im więcej wody, tym łatwiej ukryć wejście do żeremi, pływać w ich pobliżu, a także znosić kolejne materiały budowlane. Podstawowym budulcem tam są kłody drewna i potężne gałęzie, natomiast jako uszczelnienie bobry wykorzystują muł i darń. Nie da się jednoznacznie ocenić wpływu bobrów na gospodarkę człowieka. Przykładowo podtopienie łąki może uniemożliwić zbiór siana w jednym roku, ale w przypadku suszy w innym roku sprawić, że plony będą wyższe. Na szczęście w grze Sztama! wydawnictwa Granna bobrza działalność jest oceniana pozytywnie – im większe tamy uda się zbudować, tym lepiej!

Sztama Granna

W tej sympatycznej grze karcianej gracze będą budować tamy z różnych rodzajów drzewa. W rzece pływa jednak dużo śmieci i trzeba uważać, by nie użyć ich we własnej konstrukcji…

ZAWARTOŚĆ PUDEŁKA

66 kart rzeki (w tym 42 karty gałęzi, 12 kart śmieci i 12 kart ekobobrów)
15 kart tam
16 drewnianych znaczników kłód
instrukcja

Karty gałęzi

Karty gałęzi występują w siedmiu rodzajach (po sześć sztuk z jednego rodzaju) i mają różną wartość punktową: od 1 do 3 punktów. 

Karty ekobobrów

Karta ekobobra jest swego rodzaju jokerem – chroni przed wzięciem karty odpadu albo pomaga w zbudowaniu tamy (zastępuje dowolną kartę gałęzi o wartości 2).

Karty śmieci

Każda karta śmieci użyta do budowy tamy przynosi punkty ujemne pod koniec gry. 

PRZYGOTOWANIE DO GRY

Każdy z graczy dostaje po 4 znaczniki kłód.

Należy ułożyć karty tam i karty rzeki w następujący sposób:
– karty tam podzielone są na różne stosy w zależności od kosztu karty (wartości na żółtym hełmie), a w ramach poszczególnych stosów są uszeregowane pod względem liczby punktów zwycięstwa (wierzchnia karta ma najwyższą wartość)

– 4 karty rzek leżą obok siebie w rzędzie, a obok nich znajduje się odkryty stos pozostałych kart rzek.

JAK POZYSKAĆ BUDULEC

Żeby zbudować tamę, trzeba mieć budulec. Budulec, czyli gałęzie, wyciąga się z wody. Gracze mają za każdym razem do wyboru aż pięć różnych kart gałęzi, ale tylko jedną z nich mogą pobrać za darmo, za pozostałe muszą zapłacić kłodami drewna.

W swojej turze gracz może wziąć jedną kartę rzeki. Kartę znajdującą się po lewej stronie może pobrać za darmo, za pozostałe musi zapłacić, wykorzystując do tego znaczniki kłód. 

Pierwsza karta po lewej stronie nic nie kosztuje.
Żeby dobrać drugą kartę, licząc od lewej strony, gracz musi położyć swój znacznik kłody na wcześniejszej karcie.
Żeby zabrać trzecią od lewej kartę, należy położyć po jednym znaczniku kłody na pierwszej i drugiej karcie.

Za każdym razem, kiedy gracz pobiera kartę rzeki, kolejne karty przesuwają się o jedno miejsce w lewą stronę – tak jak w kolejce. 

Kiedy gracz dobierze kartę ze śmieciem, może ją od razu odrzucić razem z kartą ekobobra (o ile ją posiada) albo zatrzymać i wykorzystać do zbudowania tamy, co przyniesie punkty ujemne. Gracz może być zmuszony do dobrania karty ze śmieciem, jeśli nie ma znaczników kłód, które umożliwiłyby mu pobranie innej karty rzeki. 

Karta ekobobra neutralizuje działanie karty śmieci. Obydwie karty należy odrzucić na stos kart odrzuconych.

ZASADY BUDOWANIA TAMY

Najważniejsza zasada to różnorodność – każda tama musi być zbudowana z gałęzi pochodzących z różnych drzew, do wyboru jest aż siedem gatunków. Nie wszystkie gatunki są tyle samo warte: jedne przynoszą jeden punkt, inne dwa, a jeden – aż trzy.  Warto mieć świadomość rozkładu kart gałęzi, żeby nie czekać w nieskończoność na „coś lepszego”, bo okazja może się już nie trafić. W zależności od ilości zebranych gałęzi gracz może wybudować tamę, która przyniesie od 3 do 17 punktów. Co ciekawe, gracze nie zawsze otrzymują tyle samo punktów za wybudowanie identycznych tam. Spójrzcie jeszcze raz na zdjęcie z kartami tam:

Gracz, który jako pierwszy uzbiera gałęzie o wartości 7 (lub więcej), ma prawo do wzięcia wierzchniej karty tamy ze stosu oznaczonego złotym hełmem z liczbą 7. Wartość wierzchniej karty wynosi 12 punktów, ale kolejny zawodnik, który będzie chciał wybudować tamę, za którą zapłaci gałęziami o wartości 7, dostanie za nią już 10 punktów, a trzeci z rzędu – tylko 8 punktów. 

Ta tama kosztowała 9 punktów (1+1+2+2+3), ale pod koniec gry przyniesie aż 15 punktów zwycięstwa.
Do zbudowania tej tamy wykorzystano kartę ekobobra (jokera) o wartości 2. Kosztowała 7 punktów (3+1+1+2), ale przyniesie aż 12 punktów zwycięstwa pod koniec gry.

WRAŻENIA

Sztama! podoba mi się z dwóch powodów: po pierwsze ze względu na tematykę, która stanowi ciekawy punkt wyjścia do rozmów na temat ekologii, a także gatunków drzew (szkoda, że wydawca nie umieścił na końcu instrukcji spisu wszystkich gatunków), a także ze względu na mechanikę. W zależności od tego, z kim usiądziemy do rozgrywki, Sztama! może mieć spokojny przebieg, w czasie którego gracze z rozmysłem kolekcjonują karty z różnymi gałęziami, żeby budować jak największe tamy, albo dynamiczny – jeśli gracze będą chcieli budować szybko i za najmniejszą możliwą liczbę punktów. Żadna ze strategii nie jest wyraźnie lepsza, ale wpływa na charakter gry. Moja córka lubi gromadzić karty ekobobrów i przeznacza na nie większość swoich kłód, dzięki czemu później może bez stresu pobierać z rzeki karty śmieci (i od razu je odrzucać). Ja wolę zbierać karty gałęzi o wartości co najmniej 2 lub 3 i nierzadko świadomie włączam śmieci do własnej tamy. Nie można jednak przesadzić z ilością śmieci, gdyż każda kolejna karta z odpadem przynosi dużo więcej punktów ujemnych – dla przykładu dwie karty śmieci dają cztery punkty ujemne, cztery karty – szesnaście punktów na minusie, a pięć i więcej – aż dwadzieścia pięć! Zasady Sztamy! są proste, jest ich niewiele, dlatego gra sprawdza się już nawet w przypadku siedmiolatków. To bardzo ładnie i dowcipnie zilustrowana karcianka w zgrabnym, niewielkim pudełku. Moje jedyne zastrzeżenie dotyczy polskiego tłumaczenia tytułu. Oryginalna nazwa Dam it! jest zabawna i chwytliwa: „dam” to po angielsku „tama”, a zbliżone w wymowie „Damn it!” oznacza „Niech to szlag!” – okrzyk, którego można nie powstrzymać, gdy ktoś nam podbierze wysoko punktowaną kartę tamy. Natomiast Sztama! (z „tamą” w środku) zupełnie mnie nie przekonuje, bo „trzymać z kimś sztamę” (pierwsze skojarzenie) znaczy „wzajemnie się wspierać”, co zupełnie nie pasuje do charakteru gry.



TYTUŁ: Sztama!
AUTOR: Graeme Jahns
ILUSTRACJE: Thomas Hussung
WYDAWNICTWO: Granna
WIEK: 8+
LICZBA GRACZY: 2–4
CZAS GRY: 20 minut
WYMIARY: 13 × 13 × 5 cm
ROK WYDANIA: 2018

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *