Od kiedy pamiętam, historia była moją piętą achillesową. Z trudem zapamiętywałam daty, imiona panujących władców i opisy historyczne, a na widok kilku stron zadrukowanych drobnym maczkiem momentalnie zasypiałam. Jako wzrokowiec naukę zawsze rozpoczynałam od podkreślania kolorami, tworzenia map myśli, siatek powiązań czy absurdalnych skojarzeń. To pomagało mi przyswoić nawet najbardziej skomplikowane pojęcia i błyskawicznie odtworzyć je podczas klasówki czy odpowiedzi ustnej. I oto po latach moim oczom ukazała się ogromna książka o historii, stworzona ku uciesze każdego wzrokowca, bo – choć przepełniona jest historycznymi faktami – wciąga jak najlepszy komiks.

okładka
RZEKĄ PO SUKCES

Rzeka czasu to pierwsza autorska książka Petera Goesa – belgijskiego grafika, ilustratora i twórcy filmów animowanych, który po latach pracy jako inspicjent i dyrektor techniczny w teatrze powrócił do swojej pierwszej pasji, czyli rysowania. Sam o sobie pisze, że nie ma dnia, by nie rysował, malował lub szkicował, a najbardziej lubi „robić coś z niczego”. W jego portfolio znaleźć można m.in. ilustracje do książek dla dzieci i magazynów, projekty plakatów, banerów i logotypów oraz wielkoformatowe ilustracje wypełniające ściany i witryny kawiarni w belgijskiej Gandawie. Ich wspólnym mianownikiem jest wykorzystanie ulubionego koloru autora – czerni.

Wielki Wybuch
CZARNA WSTĘGA

I w Rzece czasu czerń stała się dominującym kolorem, przewijającym się przez wszystkie rozkładówki począwszy od Wielkiego Wybuchu. Razem z autorem przemierzamy miliony lat tytułową rzeką czasu, obserwując wzburzone fale, wypiętrzanie się gór, narodziny cywilizacji, wymierające gatunki zwierząt. Jesteśmy świadkami przełomowych wydarzeń, wielkich odkryć i wynalazków, a także chorób, wojen i zamachów. Goes przyznaje, że wybierając bohaterów swojej książki, czyli wydarzenia, pojęcia i postacie, kierował się znajomością historii powszechnej oraz, co naturalne, subiektywną oceną. Zależało mu na wkomponowaniu w rzekę kluczowych dat i terminów oraz zrównoważeniu ich pierwiastkiem politycznym i kontrowersyjnymi faktami. By osiągnąć zamierzony efekt, wykonał żmudną pracę na dwóch płaszczyznach: badawczej i ilustratorskiej.

Początki życia na Ziemi

BIEG RZEKI

Początki życia, DinozauryPierwsi ludzie to nadające rzece nurt rozkładówki, prezentujące przekrój wydarzeń na przestrzeni milionów lat. Jednak im bliżej współczesności, tym zakres dat coraz węższy, a precyzja w doborze faktów i bohaterów – większa. I choć świat ewoluuje, a życie przyspiesza, niezmienne pozostają motyw czarnej rzeki, detale w odcieniach czerwieni, tła w monochromatycznych, przydymionych kolorach oraz falujący tekst nadający książce dynamizmu. Spójne są także dryfujące po czarnej rzece pełne detali ilustracje. Charakterystyczne prześwity tła sprawiają, że czytelnik ma wrażenie, jakby patrzył na misterną wycinankę, idealnie uzupełniającą się z hasłowymi opisami.

dinozaury wyginięcie dinozaurów

Pierwsi ludzie figurka wenus

Kolejne tytuły rozkładówek to:

  • Pierwsze osady ludzkie
  • Mezopotamia
  • Starożytny Egipt
  • Starożytna Grecja
  • Celtowie
  • Imperium rzymskie
  • Hunowie
  • Bizancjum
  • Średniowiecze
  • Wikingowie
  • Wyprawy krzyżowe
  • XIV wiek
  • Imperium osmańskie
  • Dynastia Ming
  • XV wiek
  • Inkowie
  • Aztekowie
  • XVI wiek
  • Wielcy odkrywcy
  • XVII wiek
  • XVIII wiek
  • Ameryka Północna w XVIII wieku
  • XIX wiek
  • I wojna światowa
  • Lata dwudzieste
  • Rewolucja październikowa
  • Lata trzydzieste
  • II wojna światowa
  • Lata 1945–1950
  • Lata pięćdziesiąte
  • Loty kosmiczne
  • Lata sześćdziesiąte
  • Lata siedemdziesiąte
  • Lata osiemdziesiąte
  • Lata dziewięćdziesiąte
  • Lata 2000–2010
  • Po roku 2010
starożytny Egipt Nil
WYPŁYŃ NA SZEROKIE WODY

Można śmiało powiedzieć, że autor Rzeki czasu poszedł z duchem czasu i stworzył książkę odpowiadającą na potrzeby współczesnego odbiorcy. Odbiorcy, który lubi czytać obrazem, szybko się nudzi i szuka nowych bodźców. Tych w książce nie brakuje. Pomysł, by historyczne fakty i persony zilustrować oraz pozwolić im naturalnie przenikać się ze sobą, jest genialny w swojej prostocie. Dzięki temu zabiegowi historia przemawia nawet do tak opornych osobników jak ja i pozwala cieszyć się z wychwytywania kolejnych ciekawostek: kim jest lamassu, jak wygląda testudo, w jakich okolicznościach wyginęły ptaki dodo, jak brzmi nazwa jednej z pierwszych gier wideo oraz wielu innych. Czytelnik może także w nieskończoność cieszyć oko detalami, symbolami i satyrami, jak choćby wizerunkiem Statuy Wolności, która zamiast znicza dzierży w uniesionej dłoni worek pełen dolarów, albo ilustracją tortu ślubnego z figurkami księcia Karola i księżnej Diany, zza którego wyłania się głowa Camilli Parker Bowles (ówczesnej kochanki księcia). Takich smaczków są w książce setki, a szansa na ich wyłowienie (podobnie jak w przypadku Książki z polskiej przyrody) jest wprost proporcjonalna do wiedzy posiadanej przez czytelnika.

Książę Karol Diana Spencer Camilla Parker Bowes
POLSKIE DOPŁYWY

Podczas lektury kilkakrotnie zastanawiałam się, czy mnogość polskich wątków jest zamierzeniem autora czy uzupełnieniem treści przez Wydawnictwo Dwie Siostry. Peter Goes zapewnia, że większość informacji znajduje się w oryginalnym wydaniu, a ewentualne rozbudowanie treści odbyło się za jego przyzwoleniem. Dzięki takim drobnym regulacjom biegu rzeki każdy czytelnik – niezależnie od szerokości geograficznej – ma szansę silniej utożsamić się z przeszłością, czy też po prostu bardziej zainteresować się tą książką.

Solidarność Wałęsa

RZEKA MOSTEM

Choć Rzeka czasu kierowana jest do czytelnika od 7 roku życia, pierwsze rozkładówki można śmiało wertować z przedszkolakami, by tłumaczyć im powstanie świata lub przybliżyć nazwy wymarłych morskich stworzeń czy dinozaurów. Ogromny albumowy format czyni Rzekę idealną pomocą dydaktyczną dla nauczycieli historii. Warto, by wykorzystywali ją podczas zajęć z uczniami i rekomendowali jako lekturę uzupełniającą. Jestem pewna, że o wiele łatwiej byłoby mi się przygotować do kartkówki z historii, gdybym zamiast klasycznego podręcznika miała do dyspozycji książkę autorstwa Goesa. Nowoczesna forma przedstawienia wiedzy powinna spodobać się również przedstawicielom starszego pokolenia, pamiętającym zdarzenia z rozkładówek poprzedzających lata osiemdziesiąte XX wieku. Tym samym Rzeka może jednocześnie stać się mostem łączącym dziadków, rodziców i dzieci, budząc wspomnienia i prowokując długie rozmowy na temat historii z rodziną w tle.

World Trade Center zamach Twin Towers Wieże

NADZIEJA JEST TĘCZĄ NAD RZEKĄ ŻYCIA / Friedrich Wilhelm Nietzsche

Ostatnia strona Rzeki czasu obejmująca wydarzenia od 2010 roku jest zdecydowanie najsmutniejszą częścią książki. Przypomina zamachy terrorystyczne w Paryżu, zatonięcie statku Costa Concordia, próby przedostania się do Europy uchodźców na przepełnionej łodzi. Otwiera zabliźnione rany i wzburza krew. Pozwala dostrzec ogrom tragedii, które dzieją się tuż obok nas, ale i daje nadzieję na lepsze jutro.
Książka kończy się słowami: „Choć Europejczycy powoli dźwigają się z kryzysu, to o bezpieczeństwie i dostatku dla wszystkich wciąż można tylko marzyć. Jakie będą następne dziesięciolecia? To może zależeć także od ciebie”. Trudno o lepsze otwarcie dyskusji.

Je suis Charlie 2010

TEMAT RZEKA

Ilekroć wracam do lektury Rzeki czasu, zastanawiam się nad tym, o jakie zdarzenia i postacie można by ją uzupełnić. Poza historią powszechną przyglądam się wtedy historii własnej i moich przodków. I wiem, że gdybym mogła wybrać kilka wspomnień celem dołączenia ich do książki, byłyby to: opanowanie czytania, poznanie przyjaciół, występ taneczny w kopenhaskim wesołym miasteczku Tivoli, wycieczka po parkach narodowych Stanów Zjednoczonych, spotkanie mężczyzny mojego życia i chwile, w których zostałam mamą. A jakie wspomnienia Wy chcielibyście upamiętnić?

TEKST I ILUSTRACJE: Peter Goes
TŁUMACZENIE: Iwona Mączka
LICZBA STRON: 72
OPRAWA: twarda
FORMAT: 27 × 37 cm
WIEK: 7+
WYDAWNICTWO: Dwie Siostry
ROK WYDANIA: 2016

*Wplecione w tekst wypowiedzi Petera Goesa pochodzą z prywatnej korespondencji i zostały wykorzystane za jego zgodą.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

One thought on “Książka z przeszłości – „Rzeka czasu. Podróż przez historię świata” Peter Goes”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *