Nowe ucieszki Cieszka to drugi tom przygód najpogodniejszego chłopca pod słońcem autorstwa czeskiego pisarza Zdeňka Svěráka (TU znajdziecie recenzję pierwszego tomu). Ucieszki Cieszka zadebiutowały w Czechosłowacji w 1989 roku jako trzynastoodcinkowa wieczorynka pt. Radovanovy radovánky, w Polsce znana jako Radkowe radości. W 1994 Zdeněk Svěrák na podstawie stworzonego przez siebie scenariusza wydał zbiór siedmiu opowiadań o Cieszku, a w 2008 pozostałych sześciu. Pierwsza książka o Cieszku, jego psie Kwiku i przyjaciółce Katarzynce ukazała się w Polsce w 2013 roku, a druga pod koniec 2017 – obydwie nakładem wydawnictwa Dwie Siostry.

LEKTURA NA DOBRANOC

Ucieszki Cieszka oraz Nowe ucieszki Cieszka to obok Pippi Pończoszanki Astrid Lindgren i Mikołajka René Goscinny’ego jedna z tych lektur, które tak samo podobają się obydwóm córkom – pięcio- i siedmiolatce. Kiedy dziewczynki nie potrafią osiągnąć kompromisu w kwestii tytułu na dobranoc, zawsze kończy się na jednym z wyżej wymienionych. Wszystkie książki charakteryzują się klasyczną narracją, humorem i wyrazistymi postaciami, ale Cieszko ma jeszcze jedną dodatkową zaletę – doskonale sprawdza się przed snem. Każde opowiadanie kończy się w dobranockowym stylu nawiązującym do animowanego pierwowzoru: po dniu obfitującym we wrażenia chłopiec zasypia we własnym łóżku i wspomina to, co mu się przydarzyło: „Tośmy się dziś znowu nacieszyli światem”, myśli z uśmiechem na twarzy. Trudno o lepsze wprowadzenie małego słuchacza w odpowiedni nastrój przed nocnym odpoczynkiem.

NOWE UCIESZKI CIESZKA

Mały Cieszko nie chodzi jeszcze do szkoły i jest jedynakiem, a w najbliższej okolicy prawie nie ma dzieci. Mimo to synkowi ogrodników uśmiech nigdy nie schodzi z twarzy, a słowo nuda jest mu zupełnie obce. Niewielkie gospodarstwo ogrodnicze pod miastem to nie tylko miejsce pracy rodziców chłopca, ale przede wszystkim wymarzony plac zabaw: z grządkami kalarepy, narzędziami ogrodniczymi i inspektami. Życie rodziny upływa w zgodzie ze zmieniającymi się porami roku, które wyznaczają rytm codziennych obowiązków takich jak obrona kapusty przed gąsienicami bielinka kapustnika, udział w wystawie hodowców warzyw czy doroczny bal ogrodników. Każda z okazji jest dobra, by nacieszyć się światem – wystarczy pogodne usposobienie, ciekawość i chęć do działania, a tych Cieszkowi nie brakuje. Nieodłącznym towarzyszem zabaw chłopca jest podwórkowy pies Kwik, a także mieszkająca nieopodal sympatyczna Katarzynka. Dwójka przyjaciół każdego dnia wymyśla nowe zabawy, ale najczęściej to samo życie podsuwa im najciekawsze scenariusze. Metodą prób i błędów dzieci odkrywają, jak się przywołuje motyle, walczą z wariackim wiatrem (a przy okazji Katarzynka wymyśla doskonałą niebojącą piosenkę o pokonywaniu strachu) i wypatrują Bożego Narodzenia za drzwiami… szopy. Dodatkowych wrażeń dostarcza bohaterom łobuzisko Hugo – przerośnięty dzieciak, może już nastolatek, który bez przerwy kręci się w pobliżu i tylko szuka okazji do zwady. Hugo najbardziej na świecie lubi psuć krew innym i z czystej złośliwości działa na szkodę nie tylko dzieci, ale i dorosłych. Na szczęście Cieszkowi i Katarzynce zawsze udaje się utrzeć mu nosa i przywrócić ład w malutkim ogrodniczym uniwersum.

O DZIECKU I PRZYRODZIE

Zdeněk Svěrák pisze o współistnieniu dziecka z przyrodą w sposób bezpretensjonalny, przekonujący i tak zachęcający, że chciałoby się samemu zamieszkać w niewielkim gospodarstwie ogrodniczym pod miastem, żeby na własnej skórze sprawdzić, jak to jest wybrać się z tatą do lasu po jemiołę, wysłać ekspresowy list rysunkowy psią pocztą czy zrobić ślizgawkę za górką kompostową. Chociaż świat Cieszka jest coraz bardziej odległy od rzeczywistości, w jakiej wychowują się i dorastają nasze dzieci, jego przygody działają na wyobraźnię współczesnych czytelników tak samo jak przygody bohaterów stworzonych przez Astrid Lindgren. Ucieszki Cieszka Nowe ucieszki Cieszka pozwalają dostrzec urok prostego, zwykłego życia – bez zabawek, telewizji i innych nowoczesnych czasoumilaczy. 

JĘZYK

Język, jakim zostały napisane Ucieszki Cieszka (zarówno pierwszy, jak i drugi tom), jest bardzo bogaty, plastyczny i pełen metafor. Sam Cieszko rozumie każdą wypowiedź dorosłych dosłownie, co stawia go na równi z dziecięcym odbiorcą i powoduje wiele zabawnych nieporozumień. Bardzo podoba mi się, że narrator często sam podaje znaczenie idiomów, chociaż trzeba przyznać, że robi to w bardzo przewrotny sposób. 

(…) najlepsza koleżanka Cieszka była śliczna, ale nie wiem, czy zdążyliśmy sobie powiedzieć, że była też błyskotliwa. I wcale nie chodzi o to, że okularki, które miała na nosie, odbijały słoneczne błyski – jasne, że odbijały, ale to inna sprawa – tylko o to, że była szpakami karmiona. A kiedy się mówi, że ktoś jest szpakami karmiony, nie wyobrażajcie sobie czasem, że wcina jednego ptaszka za drugim, bo to po prostu znaczy, że jest nie w ciemię bity. Ale ponieważ niektórzy z was mogą  pomyśleć, że chodzi o bicie w różne miejsca, tylko nie w ciemię, najlepiej będzie, jeśli powiem wam prosto z mostu, że Katarzynka była bardzo pomysłowa. 

Każdorazowa lektura opowiadań o Cieszku – oprócz oczywistej przyjemności obcowania z zabawnymi, inteligentnymi treściami – jest doskonałym materiałem do wzbogacania słownictwa. Moje córki tak dobrze znają już wszystkie opowiadania Svěráka, że często zdarza mi się zatrzymywać przy jakimś ciekawym, wymagającym objaśnienia wyrażeniu, zwrocie lub frazie. Starsza córka zadziwiająco często używa ich potem w swobodnych wypowiedziach. To jeden z najlepszych przykładów na to, że jak dobra literatura przenika do codziennego życia. Cieszko bez wątpienia się do niej zalicza!

TYTUŁ: Nowe ucieszki Cieszka
TEKST: Zdeněk Svěrák
TŁUMACZENIE: Dorota Dobrew
ILUSTRACJE: Ewa Stiasny
LICZBA STRON: 140
OPRAWA: twarda
FORMAT: 15,5 × 19,5 cm
WIEK: 4+
WYDAWNICTWO: Dwie Siostry
ROK WYDANIA: 2017

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *